۲۷ اوت ۲۰۲۶ – قند خون مادران مبتلا به دیابت بارداری پس از زایمان با چه سرعتی تثبیت میشود؟ مطالعهای جدید در مجله BMC Pregnancy and Childbirthبینشهای نوینی را در خصوص الگوهای اولیه قند خون پس از زایمان در زنان مبتلا به دیابت بارداری (GDM) در مقایسه با مادران غیردیابتی ارائه میدهد.
پیشزمینه: پرسش بیپاسخ در مدیریت دیابت بارداری
دیابت بارداری تقریباً ۱۷ درصد از بارداریها را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد و با خطرات کوتاهمدت برای مادر و همچنین خطر بلندمدت ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است. پزشکان انتظار دارند قند خون پس از تولد نوزاد به دلیل از بین رفتن هورمونهای جفتی ایجادکننده دیابت کاهش یابد، اما اینکه این روند عادیسازی دقیقاً با چه سرعتی رخ میدهد و در مقایسه با مادران بدون دیابت بارداری چگونه است، تاکنون بهخوبی مشخص نشده بود.
طراحی مطالعه: پایش متوالی قند خون بلافاصله پس از زایمان
این مطالعه مشاهدهای، توصیفی و مقایسهای شامل ۶۰ زن پس از زایمان بود؛ ۳۰ زن مبتلا به دیابت بارداری (تشخیصدادهشده با تست تحمل گلوکز خوراکی ۷۵ گرمی) و ۳۰ زن بدون این بیماری. قند خون شرکتکنندگان ظرف ۲ ساعت اول پس از زایمان و سپس قبل از هر وعده غذایی اصلی و ۲ ساعت پس از آن، به مدت ۴۸ ساعت اندازهگیری شد. مادران مبتلا به دیابت بارداری با رژیم غذایی، داروهای خوراکی یا انسولینتراپی تحت مدیریت قرار گرفتند، در حالی که مادران غیردیابتی وعدههای غذایی استاندارد بیمارستان را دریافت کردند.
یافتهها: هایپرگلیسمی اولیه، عادیسازی سریع
در طول ۴۸ ساعت اول پس از زایمان، مادران مبتلا به دیابت بارداری همواره هم قبل از وعدههای غذایی و هم بعد از آنها، سطوح قند خون بالاتری نسبت به مادران غیردیابتی داشتند. این تفاوتها در بیشتر زمانهای اولیه (مانند مقادیر ناشتا و پس از غذا در وعدههای اول و دوم) از نظر آماری معنادار بود. با این حال، تا وعده ششم غذایی (پایان ۴۸ ساعت)، سطح قند خون بین دو گروه همگرا شد و تفاوت آماری معناداری مشاهده نشد که نشاندهنده روندی به سوی عادیسازی سریع بود. همچنین هیچ تفاوت معناداری در الگوهای اولیه قند خون پس از زایمان میان مادران تحت درمان با متفورمین و مادران بدون مصرف متفورمین مشاهده نشد.
پیامدهای بالینی: پزشکان چه اقدامی باید انجام دهند؟
پیام کلیدی برای متخصصان بالینی: گرچه مادران مبتلا به دیابت بارداری بلافاصله پس از زایمان قند خون بالاتری دارند، اما قند بیشتر آنها تا وعده ششم به حالت عادی بازمیگردد. با وجود این، طبیعی شدن زودهنگام قند خون به معنای رفع خطر ابتلا به دیابت در آینده نیست. این مطالعه بر اهمیت انجام غربالگری روتین قند خون در هفته ششم پس از زایمان و پیگیریهای طولانیمدت، صرفنظر از نتایج قند خون اولیه پس از زایمان، تأکید دارد.
نقاط قوت و محدودیتها
نقاط قوت شامل پایش متوالی و ساختارمند قند خون و ویژگیهای پایه همسان در دو گروه است. محدودیتها شامل حجم نمونه کوچک، طراحی تکمرکزی، تفاوتهای رژیم غذایی میان دو گروه و عدم بررسی نشانگرهای بیوشیمیایی مانند سطح انسولین است.
نتیجهگیری
نرمال شدن کوتاهمدت قند خون بلافاصله پس از زایمان در بیشتر مادران مبتلا به دیابت بارداری با سرعت بالایی اتفاق میافتد، اما خطر طولانیمدت ابتلا به دیابت نوع ۲ همچنان به قوت خود باقی است. متخصصان بالینی باید بدون توجه به روند تثبیت زودهنگام قند، بر غربالگری پس از زایمان و پیگیریهای مادامالعمر برای همه زنان دارای سابقه دیابت بارداری تأکید ورزند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/rapid-postpartum-glucose-normalization-fails-to-eliminate-long-term-type-2-diabetes-risk-after-gdm-study-178037